PERU TARİHİ ve MUTFAĞI

Spread the love

Selam bu yazimda tarihi antik çağlara uzanan büyülü ve gizemli bir ülkeden bahsedeceğim; Peru.

Peru Hakkinda Pratik Bilgiler

This image has an empty alt attribute; its file name is peru.jpg

Ülke : Peru

Vize: Türk vatandaşlarının 90 güne kadar vizesiz ziyaret etme hakkı var.

Nerede : Güney Amerika.

Nezaman Gidilir: Kuru sezon dedikleri Haziran -Ağustos arası.

İklim: Bölgelerine göre 4 farklı iklim tipine sahip.

Nekadar Kalınmalı : Başlıca turistik yerleri görebilmek içim minimum 1 hafta.

Yerel Dil : İspanyolca , ve bölgelere göre antik diller Aymara ve Quechua.

Para Birimi : Nuevo Sol (Soles)

Elektirik Prizleri: İki tip priz tipine uyumlu. Türkiyedeki gibi yuvarlak uçlu ve Amerika’daki gibi yassı uçlu. (220 volt)

Hediye olarak ne alınır : Alpaka yününden tekstil, gümüş takılar ,tuz , çikolata , kahve ,mısır.

Bilmenizin hoş karşılanacağı kelimeler: Hola (Merhaba) ,Gracias (Teşekkürler), Porfavor (lütfen), Si (evet), No(hayır).

Peru’nun Tarihi ile İlgili Kısa Notlar

Peru denilince aklımıza Machu Picchu ve İnka Uygarlığı gelse de, Peru’ya ayak izlerini bırakmış medeniyetler çok daha fazla. İnka medeniyeti’nin bukadar bilinir olmasında tarihin yazılı kayıtlarını tutan İspanyollar ile direkt temas etmiş olmaları etkili olmuş olmalı. Tur rehberimizin Peru tarihi hakkında anlattığı bilgilerden aklımda kalanları aşağıda kısa notlar halinde derledim.

Milattan Önceki Gelişmelerden Başlıklar

Arkeolojik çalışmalar, bugünkü Peru’nun bulunduğu coğrafyada ilk insanların milattan önce yaklaşık 8000 yılında yaşamış olduğunu göstermekte.

Milattan önce 4000 li yıllarda ise lama ve gine domuzu yetiştiriciliği sonrasında ise patates, kinoa ve mısır gibi ürünler yetiştirilmeye başlanmış.

Lima’nin 200 km kuzeyine Caral Uygarlığına ait olduğu keşfedilen kalıntılar bulunmuş. Bu buluntular Peru’yu dünyadaki en eski sivilizasyonları doğuran 6 topraktan biri yapıyor. (Listedeki diğer en eski medeniyetleri doğuran topraklar ; Mezapotamya, Mısır ,Orta Amerika ,Hindistan ve Çin)

İnkalar Uygarlığı’nın Doğuşu

Peru diyince akla ilk gelen medeniyet olan İnkalar’ın Cusco çevresinde varlık göstermeye başlaması ise milattan sonra 12. yüzyılı buluyor.

15. yüzyıla gelindiğinde 9. İnka Kralı Yupanqui; hükümdarlığı boyunca birçok başarı elde ederek Pachacutec (Dünya’nın dönüştürücüsü) adını almış. Bölgedeki birçok küçük topluluğu kendi hükümdarlığı altında toplamış. Bugünkü modern Peru’nun çok büyük bir kısmı ile Ekvator,Bolivya ve Şili’nin bazı bölgelerini de topraklarına katmış.

1493 yılında İnka İmparatorluğu’nun başına gelen Huayna Capac İmparatorluğun topraklarını Kolombiya’ya kadar genişlemiş.

Huayna Capac İmparatorluğu iki oğlu arasında bölüştürmüş.Kuzey kısmı oğlu Atahualpa ‘ya Güney kısmını (Cusco ve çevresi) ise oğllu Huascar ‘a verir. İki oğul kendi aralarında imparatorluk için savaşırlar ve Atahualpa savaşı kazanır.

İspanyollar’ın Andes Bölgesine Ulaşması ve Sonrası

İspanyol Askerler’i ile beraber Güney Amerika Kıtası’na ulaşan çiçek hastalığı , İnka İmparatorluğu’nun kurulduğu Andes Bölgesine askerlerden çok daha önce ulaşmış. Çiçek hastalığı birçok İnka askerinin ölümüne sebep olmuş. O dönemin imparatoru olan Huayna Cupac’ın da bir tür vebadan hayatını kaybettiği düşünülüyor.

Çiçek hastalığının verdiği kayıplarla güçsüzleşen imparatorluk , İmparatorluğa bağlı olan (daha önce Huayna Capac’ın diğer oğlu Huascar ‘ın emrinde olan kabileler ) küçük kabilelerin de İspanyol İşgalciler ile iş birliğine girmesiyle daha da zayıflıyor.

İspanyol Spaniard Francisco Pizarro 1532 yılında yalnızca 168 askerden oluşan taburu ile Peru’ya gelir. Spaniard ve Atahualpa bir toplantı yapmayı kararlaştırırlar fakat Atahualpa pusuya düşürülür ve esir alınır. (İspanyollar ile işbirliği içinde olmak isteyen küçük yerel kabilelerin de desteği ile.)

Spaniard Francisco Pizarro’nun döneminde 10 milyon olan İnka yerli nufusu 600 binlere kadar düşer.

Yine İspanyol yönetimi döneminde halk 3 sosyal sınıfa ayrılır ve bu sınıflara göre muamele görürler; Saf kan İspanyollar , Melezler ve Yerliler. Tabiki en iyi muameleye ve imkanlara sahip olanlar Safkan İspanyollar olur.

Yıllarca süren direnişler ve halk ayaklanmaları sonucunda 1821 yılında Peru İspanyollar’a karşı bağımsızlığını ilan eder.

This image has an empty alt attribute; its file name is CAB8BB4E-9116-4230-B75A-AA38CC472B16-1024x683.jpg

Peru’ya Nasıl Gidilir ?

Peru’da İnka Uygarlığı’na ait görülecek yerler çoğunlukla Cusco Şehri ve çevresinde konumlanmış olsa da, benim ilk vardığım şehir başken Lima’ydı. Bunun iki sebebi var ; benim yaşadığım şehir olan Houston’dan Cusco’ya her tarihte uçuş bulunmaması ve bulunan tarihlerde ise fiyatların aşırı pahalı olmasıydı. Ben yolculuğumu arada Mexico City’i de görebilmek umudu ve bilet fiyatlarının daha ucuza gelmesi açısından Houston – Mexico City- Lima – Cusco şeklinde organize ettim.

Uçuşun gidiş dönüş Houston -Mexico City ve Mexico City- Lima ayaklarının biletlerini ,( almaz olaydım dediğim) Meksika firması olan İnterjet’ten aldım. (Houston’dan Limaya olan gidiş dönüş tüm uçuşlara ne kadar verdim derseniz 350dolar. ) Interjet ile toplamda 4 uçuş yaptım ve hepsi gecikmeli kalktı. Gecikmelerin iki tanesi 2 saatin üstündeydi. Mexico City’i görme planlarımı altüst etmiş olması yetmiyormuş gibi bir de üstüne Lima- Cusco uçağımı kaçırdım. Lima – Cusco uçuşumun biletini başka bir havayolundan aldığım için de hiçbir talepte bulunamadım. Ertesi güne yaptığım Machu Picchu planını kaçırma stresiyle Lima Havaalanı’nda o hava yolu senin bu havayolu benim bilet aradım. Neyseki zor bela Peruvian Havayollar’ında günün son uçuşunda kalan son yeri satın almayı başardım. ( aylar öncesinden tekyön 70 dolar verdiğim uçuşa bu sefer yine tek yön 170 dolar vererek !!) Sözün özeti nekadar ucuz olursa olsun İnterjet Havayolunu gördüğünüzde bir kez daha düşünün derim. 4te 4 yaptılar!

NOT 1:

Cusco’nun rakımının çok yüksek olması ,havadaki oksijen seviyesinin azalmasına sebep oluyor. Oksijen azlığı vücudunuzda bir cok yan etkiye sebep oluyor. Seyhatinizi ilk olarak Sacred Valley sonrasında sırası ile Ollantaytambo -Machu Picchu (Aguas Calientes) – Cusco şeklinde yaparsanız bu etkilerden çok daha az etkileneceksiniz. Dönüş yolunda da deniz seviyesinde olan Lima da kalabilirsiniz. Etkileri azaltmak için başka neler yapabilirsiniz Cusco Gezi rehberinde yazacağım.

NOT 2 :

Meksika Havalanı’na vardığınızda tüm yolcularla beraber Meksika gümrüğünden geçmeniz gerekmekte. (Ve bu da yoğunluğa göre en az 1 saatinizi alan bir süreç). Amerika vizesi olan Türk Vatandaşlar’ının ekstra bir vize almasına gerek yok. Yine de Meksika Havaalanı’ndan aktarmalı uçmayı planlarsanız Meksika- Türkiye vize prosedürünü kontrol ediniz.

Amerika’dan seyahat edecekseniz Florida, California ,New York ve Teksas gibi eyaletlerden Lima’ya JetBlue , Spirit Airlines ,LATAM gibi birçok havayollu ile direkt uçuş bulabilirsiniz. Türkiye’den de Barselona ve Amsterdam gibi bazı Avrupa ülkelerinden Lima’ya direkt uçuş bulabiliyorsunuz.

Peru Mutfağı

Yerel Peru mutfağı bölgelerine göre farklı yemekler sunuyor. Deniz kenarında deniz mahsüllerinden yapılan yemekler yaygınken, dağlık yerlerde çeşitli tarım ürünlerinden yapılan çorbalar çok yaygın. Modern Peru mutfağı kendi yerel tatlarına, Çin ve İspanyol mutfaklarının dokunuşlarını da katarak bir füzyon mutfağı oluşturmuş. Kinoa, mısır , patates ve balık Peru mutfağında en çok kullanıldığını gördüğüm yiyecekler sanırım. Yemek gelmeden önce masaya kavrulmuş mısır tanecikleri ve kızarmış muz dilimleri getirdiklerinde şaşırmayın. Bunun dışında sokak satıcılarının sattığı yiyeceklerde çok yaygın. Dana yüregi, tamales ,kızarmış tavuklar ve ramen ‘e benzeyen yiyecekler sokaklarda bolca satılıyor. Ve tabiki bol bol taze meyve suyu satıcıları heryerde.

Cheviche (Seviçe) : Yemeden dönmeyin. Taze balıkların yeşil limonla ve çeşitli baharatlar ile marine edilmesi ile hazırlanan bir yemek. (balıklar ateş ile değil marine yöntemi ile pişiriliyor.) Benim ceviche’lerini denediğim ve önerebileceğim mekanlar Cusco’da Barrio Cheviche Seafood Kitchen ve Lima’da Punto Azul .

Pollerias: Kızarmış tavuk ben denemedim açıkçası.

Empanada:Aslında Güney Amerika ülkelerinin çoğunda ve hatta Amerika ‘da rahatlıkla bulabileceğiniz pek de Peru’ya özgü olmayan bizim poaçaya benzeyen bir yiyecek. İçi dana kıymalı,patatesli veya domuz dolgulu olabiliyor.

Alpaka yemekleri : Bence eti ağır. Biraz deve etine benzettim şahsen çok keyif alarak yediğimi söyleyemeyeceğim. Zaten yemek için okadar sevimliler ki 🙁

Cuy : Kızarmış gine domuzu. ( domuz dediklerine bakmayın gayet hamster’a benzeyen hayvancıklar ). Denemedim değil deneyemedim! Pişirildiği bir yere bile gitmek istemedim.

Dünyaca ünlü Perulu şeflerden bazıları ; Bernardo Roca Rey, Cucho La Rosa, Gaston Acurio.

Özellikle son yıllarda Peru mutfağı dünyada kendine çok ciddi bir yer edindi. Turistler için Lima’da yemek kuslarına bile yapıyorlar.

Peru’dan hediye olarak aldığım çeşitli mısırlarve isimleri

Peru’da mısırlar harika ! Herşekilde tüketiyorlar; kızarmış , haşlanmış ve un olarak. Taneleri çok iyi ve çeşit çeşit renkleri var . Siyahı bile var. Haşlanmış mısırı bizim sepet peynirine benzeyen bir peynirle beraber tüketiyorlar.

Bol yemekli bir yazı oldu umarım karnınızı acıktırmamışımdır 🙂

Cusco , Machu Piccu ve Lima yazı dizileri çok yakında….

0

You may also like

4 Comments

    1. Beğenmeniz beni çok mutlu etti. Teşekkür ederim =) Umarım Peru yazı dizimin geri kalanlarını da siz gitmeden yetiştirebilirim.
      Sevgiler

      0
  1. Ciao! whereispinar.com

    We suggest

    Sending your commercial proposal through the Contact us form which can be found on the sites in the contact partition. Contact form are filled in by our software and the captcha is solved. The profit of this method is that messages sent through feedback forms are whitelisted. This method increases the odds that your message will be open.

    Our database contains more than 25 million sites around the world to which we can send your message.

    The cost of one million messages 49 USD

    FREE TEST mailing of 50,000 messages to any country of your choice.

    This message is automatically generated to use our contacts for communication.

    Contact us.
    Telegram – @FeedbackFormEU
    Skype FeedbackForm2019
    Email – FeedbackForm@make-success.com
    WhatsApp – +44 7598 509161

    0
  2. Good day,

    I am reaching out to you based on a request from a profiled client who is looking for a potential investment opportunity within your scope of business .

    Details of investment proposal will be sent out to you on reading back from you as we deem it necessary to seek for your consent prior to any formal exchange of material information relating to the Subject matter .

    I look forward to your earliest response , please do contact me directly only via my private email address stated below .

    Kind Regards,

    Anthony Russell
    Managing Partner
    Tel Line: +447440934362
    Email : anthonyrussell@deximinvestmentsolutionsukltd.com

    0

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *